TP.HCM tăng tốc các chương trình bảo vệ môi trường

TP.HCM là đô thị đặc biệt, giữ vai trò trung tâm kinh tế, tài chính của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và cả nước. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa nhanh chóng đã làm gia tăng đáng kể lượng chất thải phát sinh. Hiện trên địa bàn thành phố có 63 khu công nghiệp, khu chế xuất và khu công nghệ cao; 14 cụm công nghiệp cùng 4 làng nghề đang hoạt động. Mỗi ngày, thành phố phát sinh hơn 1,6 triệu m³ nước thải và trên 10.000 tấn chất thải rắn đô thị.

Ảnh minh họa

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, sự gia tăng các loại chất thải trong quá trình phát triển đô thị, công nghiệp cùng với tác động ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu đang tạo áp lực lớn đối với công tác kiểm soát ô nhiễm, đảm bảo vệ sinh môi trường, phát triển mảng xanh và bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên trên địa bàn.

Trước yêu cầu cấp thiết về xây dựng một đô thị có chất lượng sống cao và phát triển bền vững, công tác bảo vệ môi trường đang được lãnh đạo thành phố đặc biệt quan tâm. Các sở, ngành và địa phương được chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm kiểm soát ô nhiễm và cải thiện chất lượng môi trường. Trong đó, TP.HCM đang xây dựng Chương trình Bảo vệ môi trường giai đoạn 2026 – 2030, thay thế cho Chương trình Giảm ô nhiễm môi trường giai đoạn trước.

Bên cạnh đó, thành phố cũng đẩy mạnh các giải pháp ứng phó biến đổi khí hậu gắn với quản lý môi trường, từ cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực môi trường đến tăng cường kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm, cải thiện chất lượng không khí và quản lý môi trường nước tại các sông, kênh, rạch nội đô.

Trong lĩnh vực kiểm soát chất lượng không khí, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang hoàn thiện Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2025 – 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Dự kiến kế hoạch sẽ được trình UBND TP.HCM trong tháng 3/2026.

Theo dự thảo, thành phố đặt mục tiêu nồng độ bụi mịn PM2.5 trung bình năm sẽ giảm so với năm trước; tỷ lệ số ngày có chỉ số chất lượng không khí đạt mức trung bình trở lên duy trì từ 75% đến 80%. Đồng thời, 95% người dân sẽ được tiếp cận thông tin về chất lượng không khí thông qua các nền tảng công nghệ số của thành phố; 100% các nguồn phát thải khí lớn từ các cơ sở sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm sẽ được quản lý, giám sát chặt chẽ và từng bước giảm phát thải theo lộ trình.

Cùng với đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu ban hành kế hoạch khảo sát, đánh giá hiện trạng quản lý và vận hành hệ thống quan trắc nguồn thải tự động, liên tục trên địa bàn. Quy chế quản lý, vận hành và xử lý dữ liệu từ hệ thống quan trắc cũng đã được ban hành, đồng thời quy trình vận hành hệ thống này đang được hoàn thiện.

Trong thời gian tới, thành phố sẽ xây dựng kế hoạch cải thiện chất lượng môi trường nước mặt tại các sông, kênh, hồ theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường 2020, dự kiến trình UBND TP.HCM vào cuối quý III/2026. Bên cạnh đó, cơ chế thu phí bảo vệ môi trường, đặc biệt đối với nước thải công nghiệp, sẽ được triển khai hiệu quả hơn. Thành phố cũng sẽ rà soát, công khai danh sách các cơ sở sản xuất và yêu cầu hoàn thành việc lắp đặt hệ thống quan trắc môi trường tự động, liên tục theo quy định.

Những giải pháp đồng bộ này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý môi trường, cải thiện chất lượng sống của người dân và thúc đẩy TP.HCM phát triển theo hướng xanh, bền vững trong thời gian tới.

Theo Minh Kiên - Môi trường và Cuộc sống